Gebaseerd op het e-book "Lichaamshouding en openingspositie in Zhineng Qigong" uit onze Ask Qi-La-serie, samengesteld door Shannon van Schalkwyk en Britta Stalling op basis van de lessen van Dr. Pang Ming en Meester Yuantong Liu.
De basishouding, ook wel lichaamshouding en openingspositie genoemd, is de manier waarop je staat voordat je begint met een Zhineng Qigong-methode zoals Lift Qi Up, Pour Qi Down. Kort gezegd: voeten bij elkaar, knieën licht gebogen, buik zacht ingetrokken, rug recht en borst ontspannen, schouders en ellebogen laten zakken, hoofd rechtop alsof het aan een touwtje hangt, ogen langzaam gesloten en een lichte glimlach op je gezicht. Dr. Pang Ming beschreef het regelen van de lichaamshouding als een fundamentele oefening in Zhineng Qigong.
Bekijken: Meester Yuantong Liu legt de openingspositie uit
Bekijk de video op YouTubeWaarom de basishouding belangrijk is
In Zhineng Qigong is een juiste en ontspannen houding de eenvoudigste manier om voor je Qi te zorgen. Wanneer het lichaam rechtop en vrij van spanning is, kunnen Qi en bloed vrij door de banen van het lichaam stromen en komt de geest gemakkelijker tot rust in de oefening. Daarom beginnen methoden zoals Lift Qi Up, Pour Qi Down ermee, en daarom is het de moeite waard de houding ook los te oefenen tot ze natuurlijk aanvoelt.
Voordat je begint: zet je voeten bij elkaar
Sta met je voeten bij elkaar. In de leer van Zhineng Qigong doet deze kleine stap het volgende:
- Het markeert de overgang van je dagelijkse routine naar een staat van oefening;
- het helpt de geest te verschuiven van "Ren Xin", het gewone menselijke hart-geest, naar "Dao Xin", het hart-geest van de Dao (in het Chinees zijn hart en geest hetzelfde woord);
- het voedt de nier-Qi.

Zo kom je stap voor stap in de basishouding
Werk van het hoofd naar beneden. Neem de tijd voor elk onderdeel; in het begin is het normaal dat er een paar correcties nodig zijn.
1. Hoofd
- Ontspan je hele lichaam.
- Til het Baihui-punt op de kruin van je hoofd op. Om het te vinden, trek je met je vingers een lijn van de bovenkant van je oren naar de bovenkant van je hoofd; Baihui ligt ongeveer 1 cm achter dat punt.
- Trek je kin licht in en breng de adamsappel zacht naar binnen en omhoog.
- Laat het gebied tussen je wenkbrauwen (Yintang) openen en naar de zijkanten ontspannen, en laat je wangen naar beneden ontspannen.
- Houd het hoofd zonder kracht rechtop, alsof het aan een touwtje hangt dat met de hemel verbonden is.

2. Nek
Als het hoofd in de juiste positie staat, volgt de nek vanzelf: ontspannen en recht, niet naar voren geduwd.
3. Ogen
- Kijk met open ogen ver de horizon in, op de hoogte van Yintang, waar hemel en aarde elkaar ontmoeten.
- Sluit je ogen langzaam en gelijkmatig terwijl je je blik naar binnen trekt, naar het midden van je hoofd.
- Laat een zachte glimlach op je gezicht komen terwijl je ogen sluiten.
- Je kunt je ogen helemaal sluiten of een dun streepje licht laten, maar houd de oogbollen stil.
Als afleidende gedachten opkomen, zijn de ogen vaak te snel gesloten. Open ze langzaam en sluit ze opnieuw op dezelfde langzame, gelijkmatige manier.
4. Mond
- Sluit je lippen zacht.
- Laat de boven- en onderste voortanden elkaar licht raken, zonder druk.
- Leg de punt van je tong op de plek waar de wortels van de boventanden het gehemelte raken.
In Zhineng Qigong verbindt dit het Conceptievat en het Bestuursvat (Ren Mai en Du Mai), zodat de Qi kan circuleren en tijdens de oefening in het lichaam blijft.

5. Borst en rug
- Maak je rug recht en laat je schouders zakken terwijl je de borst uithol en opent.
- Laat het punt onder de zevende nekwervel (Dazhui) omhoogkomen en breng de hele rug omhoog naar de achterkant van het hoofd (Yuzhen) en Baihui, terwijl het staartbeen naar beneden zakt.
- De borst uithollen betekent de driehoek tussen de tepels en de holte aan de basis van de keel (Tiantu) zacht laten worden. Een eenvoudige manier: adem diep in, adem dan uit en laat de borst natuurlijk ontspannen. Overdrijf niet.
- Om de schouders te openen, adem je in en beweeg je de schoudergewrichten iets naar voren en omhoog; adem uit en laat ze terugbewegen terwijl de schouderbladen zakken. Je voelt ruimte onder je oksels.


6. Buik
- Trek de onderbuik zacht naar binnen, alsof de navel naar het Mingmen-punt in de onderrug beweegt, tussen de tweede en derde lendenwervel.
- Laat de buik niet naar voren duwen en span de buikspieren niet aan.
- Laat beide heupbeenderen licht omhoog en naar achteren komen terwijl de buik ontspannen blijft.
In het begin voel je misschien wat spanning rond de taille. Dat is normaal terwijl het lichaam de houding leert.

7. Taille
- Ontspan de onderrug zodat die zijn natuurlijke kromming vindt.
- Til het Huiyin-punt (in het perineum) zacht op naar Mingmen en beweeg de bovenkant van het bekken naar achteren; de onderbuik trekt zich dan vanzelf in.
- Laat het staartbeen naar beneden zakken, alsof je op een Qi-zuil zit.
Houd de taille staand recht, of zelfs zacht naar achteren uitgestrekt. Houd haar zittend recht of licht naar voren gewelfd.
8. Schouders
- Ontspan de schouders en laat wat ruimte onder de oksels, ongeveer 2 tot 3 cm tussen de armen en het lichaam.
- Laat de armen natuurlijk hangen, met de bovenarmen licht naar binnen gedraaid.
9. Ellebogen
- Laat de punten van de ellebogen zakken en de ellebogen hangen.
- Zet ze niet strak recht en laat ze niet zo zwaar vallen dat schouders en ellebogen zwaar en vast aanvoelen. De arm moet aanvoelen als een boog, met de elleboog als de rug van de boog.
10. Polsen
- Ontspan de polsen en houd ze licht naar beneden.
- Richt je aandacht op het Shenmen-punt aan de binnenkant van de pols, aan de kant van de pink net onder de plooi, en laat dat gebied zacht zakken.
11. Handen en vingers
- Hol de handpalmen licht uit, alsof je een Qi-bal vasthoudt.
- Laat alle vijf de vingers natuurlijk gestrekt, met wat ruimte ertussen.
12. Heupen en knieën
- Ontspan de heupen, dijen, knieën, kuiten, enkels en tenen.
- Buig de knieën licht naar voren, ontspan dan en laat ze zakken, terwijl de knieschijven zacht omhoog blijven en licht naar binnen gedraaid zijn.
- Laat tegelijkertijd de billen naar achteren, omhoog en naar buiten bewegen.
Samen zorgt dit ervoor dat de benen stabiel en geworteld aanvoelen.

13. Voeten
- Houd de voeten plat op de grond en het hele lichaam gecentreerd en rechtop. Adem natuurlijk.
- Ontspan de enkels zodat de voetboog zacht kan worden en het midden van de voetzool (Yongquan) de grond kan raken.
- Trek de grote tenen zacht in.
- Verdeel je gewicht gelijkmatig over beide voeten, met iets meer op de voorste twee derde, van de hielen via de zolen naar alle vijf de tenen.
- Voel het gewicht van Baihui langs de oren, schouders, zijkanten van het lichaam en dijen naar het midden van de voeten reizen.

Korte checklist
| Lichaamsdeel | Wat te doen |
|---|---|
| Voeten | Bij elkaar en plat, gewicht iets op de voorste twee derde, grote tenen ingetrokken |
| Knieën | Licht gebogen, knieschijven omhoog en licht naar binnen gedraaid |
| Taille en bekken | Ontspannen, staartbeen gezakt, Huiyin opgetild naar Mingmen |
| Buik | Zacht ingetrokken naar Mingmen, niet gespannen |
| Borst en rug | Rug recht, borst zacht uitgehold, ruimte onder de oksels |
| Schouders en armen | Ontspannen en laag, ellebogen hangend, polsen zacht |
| Handen | Handpalmen hol alsof ze een Qi-bal vasthouden, vingers uit elkaar |
| Hoofd en nek | Baihui opgetild, kin ingetrokken, nek ontspannen en recht |
| Ogen en mond | Ogen langzaam gesloten, lichte glimlach, lippen gesloten, tong tegen het gehemelte |
Veelgemaakte fouten
- De borst naar voren duwen, of haar te sterk uithollen.
- De buik naar voren laten duwen, of de buikspieren aanspannen om hem in te houden.
- De knieën of de ellebogen op slot zetten.
- De schouders optrekken, of de ellebogen zo zwaar laten zakken dat de armen stijf aanvoelen.
- De ogen te snel sluiten, waardoor de gedachten gemakkelijker afdwalen.
Kun je deze houding overdag aanhouden?
Ja. Dezelfde principes helpen in het dagelijks leven: hoofd rechtop, schouders ontspannen, rug recht, buik zacht ingetrokken. Houd de taille staand recht; houd haar zittend recht of licht naar voren gewelfd. Je houding af en toe overdag controleren is een eenvoudige manier om tussen de oefensessies door te blijven oefenen.
Punten die in deze gids worden genoemd
| Punt | Waar het ligt |
|---|---|
| Baihui | Kruin van het hoofd, ongeveer 1 cm achter het middelpunt van de bovenkant |
| Yintang | Tussen de wenkbrauwen |
| Yuzhen | Achterkant van het hoofd |
| Tiantu | De holte aan de basis van de keel, boven het borstbeen |
| Dazhui | Onder de zevende nekwervel |
| Shenmen | Binnenkant van de pols, kant van de pink, net onder de plooi |
| Mingmen | Onderrug, tussen de tweede en derde lendenwervel |
| Huiyin | Het perineum |
| Yongquan | Voetzool, iets voor het midden |
| Onderste dantian | Tussen de navel en Mingmen, tussen de nieren. In Zhineng Qigong verschilt de locatie van die in de traditionele Chinese geneeskunde en andere vormen van qigong. |
Veelgestelde vragen
Wat is de basishouding in Zhineng Qigong?
Het is de lichaamshouding en openingspositie die je aanneemt voordat je een methode zoals Lift Qi Up, Pour Qi Down oefent: voeten bij elkaar, knieën licht gebogen, buik ingetrokken, rug recht, hoofd rechtop en ogen langzaam gesloten.
Waarom staan de voeten aan het begin bij elkaar?
In de leer van Zhineng Qigong markeert het bij elkaar zetten van de voeten de overgang van de dagelijkse routine naar de oefening, van het gewone hart-geest naar het hart-geest van de Dao, en het voedt de nier-Qi.
Moeten mijn ogen open of gesloten zijn?
Kijk eerst naar de horizon en sluit dan je ogen langzaam en gelijkmatig. Je kunt ze helemaal sluiten of een dun streepje licht laten, maar houd de oogbollen stil.
Waar ligt het Baihui-punt?
Op de kruin van het hoofd. Trek een lijn van de bovenkant van je oren naar de bovenkant van je hoofd; Baihui ligt ongeveer 1 cm achter dat punt.
Waar moet mijn tong zijn?
De punt van de tong rust licht waar de wortels van de boventanden het gehemelte raken.
Wat komt er na de basishouding?
Meestal een methode zoals Lift Qi Up, Pour Qi Down, de basismethode van Zhineng Qigong.

